انواع بیماری های گوش
گوش، یکی از پیچیدهترین اعضای بدن است که وظیفه حفظ تعادل و شنوایی را بر عهده دارد؛ از این رو بیماری های گوش میتوانند بر شنوایی و تعادل انسان تأثیرات جدی بگذارند! درواقع هرگونه اختلال در عملکرد گوش میتواند به مشکلاتی چون کاهش شنوایی، سرگیجه و از دست رفتن تعادل منجر شود. از جمله مهم ترین و شایع ترین بیماریهای گوش میتوان به عفونت گوش، بیماری منیر، پارگی پرده گوش، اتیت سروز، اتواسکلروز و… اشاره کرد. هر یک از این بیمارها، در صورت عدم پیگیری ممکن است عوارض غیر قابل جبرانی در پی داشته باشند.
بنابراین در صورت بروز مشکلات شنوایی یا علائمی چون سرگیجه، مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی دکتر عبدالرضا بذری ضروری است؛ درمان بهموقع از بروز عوارض جدیتر جلوگیری میکند و میتواند کیفیت زندگی شما را بهبود ببخشد. در ادامه اطلاعات بیشتری در مورد انواع بیماری های گوش و درمان آنها، در اختیار شما قرار خواهیم داد.

صدمه به گوش
تصادفات، دعوا، پرتاب اجسام، سیلی، پرت شدن از جای بلند از جمله دلایلی هستند که باعث صدمه به گوش میشوند. بر اساس نوع و شدت ضربه میزان آسیب نیز متفاوت خواهد بود.
عفونت گوش در زمان جنینی
برخی نوزادان از زمان جنین دچار عفونت گوش میشوند که دلیل آن هم ابتلا مادر به سرخجه در زمان حاملگی میباشد. البته، بروز بیماریهای دیگر از جمله اوریون، سرخک، آنفولانزا و.. نیز در زمان نوزادی شانس ابتلا به مشکلات و بیماریهای گوش را در نوزادان بالا میبرد.
عفونت گوش
عفونت گوش(ear infections) میتواند در همه سنین بروز پیدا کند. بیماریهای مختلف میتواند باعث بروز عفونت در گوش شوند. این بیماری یکی از دلایل کم شنوایی محسوب میشود.
پاره شدن پرده گوش
سوراخ شدن یا پارگی گوش منجر به پاره شدن پرده گوش میشود. این عارضه گاهی قابل جبران است اما در مواردی نیاز به اقداماتی مانند جراحی دارد.
اتیت سروز یا عفونت گوش میانی
به التهاب بدون عفونت در گوش میانی بیماری “اتیت سروز/otitis media “میگوییم. این بیماری اغلب دارای علائمی مانند درد فراوان و تب است. پارگی پرده گوش و عفونت شدید گوش از عوارض درمان نشدن یا به موقع درمان نشدن این بیماری میباشند. البته، این بیماری عوارض دیگری نیز دارا است که شامل آبسه مغزی، سرگیجه، فلج عصب صورت، کاهش شنوایی، مننژیت و … میشود. بهتر است بدانید این عفونتها در سنین زیر 10 سال شایعتر میباشند.
اتواسکلروز(otosclerosis)
جوانها و نوجوانها بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به این بیماری میباشند. این بیماری همراه با علائم وزوز گوش، افت شنوایی، پر شدن مایع گوش و سرگیجه میباشد. علت ایجاد این بیماری، چسبندگی استخوانچههای گوش میانی است. سمعک و جراحی از راههای درمان متداول این بیماری هستند.
منییر(menieres disease)
افزایش فشار گوش داخلی مهمترین علت ابتلا به منیر میباشد. این بیماری از جمله بیماریهای پیشرونده محسوب میشود و دارای علائمی چون سرگیجه، پری گوش، وزوز گوش و کاهش شنوایی است.
کم شنوایی به علت مسمومیت دارویی
کم شنوایی دلایل مختلفی میتواند داشته باشد که یکی از آنها مسمومیت دارویی است. در زمان ابتلا به این نوع کم شنواییها با مراجعه به پزشک داروی فرد به صورت فوری قطع خواهد شد. به طور کلی برخی از داروها هستند که میتوانند باعث اختلال در عملکرد گوشها و کم شنوایی شوند.
پیری گوش
پیری گوش(presbycusis)، از جمله بیماریهایی است که با بالا رفتن سن افراد پدید میآید. بروز این بیماری اغلب در سالمندان شایع است.
بیماری خود ایمنی گوش
این بیماری، حالت التهابی در گوش داخلی محسوب میشود و از جمله بیماریهایی است که نیاز به مراجعه سریع به پزشک، تشخیص سریع و شروع درمان دارد. تحقیقات نشان میدهد این بیماری در زمان اتفاق خواهد افتاد که سیستم ایمنی بدن دچار اختلال شده و سلولهای داخلی گوش را با ویروس و باکتری به اشتباه تشخیص میدهد و سپس به آنها هجوم میآورد. وزوز گوش، سرگیجه، کاهش شنوایی و پری گوش از مهمترین علائم این بیماری میباشند.
کم شنوایی ناشی از نویز
یکی دیگر از مهمترین دلایل بروز کم شنوایی قرار گرفتن در محیطهای شلوغ و پر سر و صدا میباشد. این بیماری اغلب در افرادی که کارهای خاص و پر سر و صدا دارند بروز پیدا میکند. مثلا افرادی که در کارگاهها یا کارخانهها مشغولاند. دومین دلیل شایع ابتلا به این بیماری استفاده مداوم از هندزفری و هدفون با صدای بلند است که صدمات جبران ناپذیری را به شنوایی افراد وارد میکند. بنابراین، اغلب پزشکان توصیه میکنند افراد از قرار گرفتن در این محیطها یا استفاده از این وسایل خودداری کنند یا بلندی صدای آن را کاهش دهند.
وزوز گوش
در صورت اینکه احساس میکنید دچار تینیتوس یا همان وزوز گوش هستید باید به پزشک مراجعه کنید. گاهی علت این عارضه واقعی میباشد و در مواردی ناشی از تصورات بیمار است. این عارضه همراه با احساس ناخوشایندی برای بیمار است چون صدای زنگی را به طور مدام در گوشهایش احساس خواهد کرد.
درمان بیماری های گوش
اغلب بیماریهای گوش اغلب به سه روش است:
توان بخشی گوش
جراحی گوش
درمانهای طبی گوش
انواع عفونت گوش؛ علائم، راه های تشخیص و درمان آن
عفونت گوش که گاهی با نام اوتیت حاد نیز شناخته میشود، شایعترین علت گوشدرد است که به علت التهاب در گوش میانی ایجاد میشود. ازآنجاکه عفونت گوش یک بیماری خود محدود شونده است، بنابراین درمان آن بر پایه کنترل درد، رفع علائم آزاردهنده و نظارت بر روند بهبودی است. گاهی برای درمان عفونت از آنتیبیوتیک مثل سیپروفلوکساسین یا چرکخشککن نیز استفاده میشود.

عفونت گوش میانی و بیرونی چگونه به وجود می آید؟
در واقع در این بخش میخواهیم بداینم علت گوش درد و عفونت گوش میانی چیست و چگونه ایجاد میشود:
سن: کودکان در سنین ۶ ماه تا ۲ سالگی به دلیل اندازه و شکل لولههای استاش و همچنین به دلیل اینکه سیستم ایمنی بدن آنها هنوز در حال تکامل است، مستعد ابتلا به عفونت هستند. کودکانی که قبل از شش ماهگی به انواع اوتیت مبتلا میشوند، در دوران کودکی و بزرگسالی بیشتر مستعد ابتلا به عفونت گوش هستند.
مهدکودکها و سایر مراکز نگهداری از کودکان: کودکانی که در مراکز گروهی مراقبت از کودکان هستند، بیشتر دچار سرماخوردگی و این نوع از عفونت میشوند.
تغذیهی نوزادان: نوزادانی که با شیشهی شیر و به خصوص در حالت خوابیده تغذیه میشوند، بیشتر از کودکانی که از شیر مادر تغذیه میشوند، دچار میشوند.
عوامل فصلی: اوتیت بیشتر در پاییز و زمستان شایع است. با افزایش گردهی گیاهان و گرد و غبار در این فصلها، احتمال ابتلا در افراد دارای آلرژی افزایش مییابد.
آلودگی هوا: قرار گرفتن در معرض دود دخانیات و سایر سموم محیطی و افزایش آلودگی هوا میتواند خطر را افزایش دهد.
نقصهای مادرزادی در زمان تولد: در اختلالاتی مانند سندرم داون و کام شکاف دار (لب شکری) به علت تفاوت در ساختار استخوانی و عضلانی، عملکرد لولهی استاش مختل میشود. و خطر ابتلا به عفونت را افزایش مییابد.
افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف: افراد دارای ضعف سیستم ایمنی بیشتر از دیگران مستعد ابتلا به اوتیت هستند. دیابت یکی دیگر از عوامل خطرزایی است که میتواند باعث افزایش خطر ابتلا به آن شود. همچنین مبتلایان به بیماریهای مزمن پوستی از جمله اگزما و پسوریازیس مستعد ابتلا به اوتیت گوش خارجی هستند.

الگوهای مختلف عفونت گوش
عفونت گوش میتواند در اثر ویروس یا باکتری ایجاد شود و حاد یا مزمن باشد:
عفونت حاد گوش میانی معمولاً سریع آغاز میشود و مدت کوتاهی ادامه دارد.
طی عفونت حاد گوش، مایعی که پشت پردهی گوش جمع شده، ممکن است تا سه ماه باقی بماند و در صورت وجود فشار منفی پشت پردهی گوش این زمان بیشتر طول میکشد.
عفونت مزمن گوش میانی یک التهاب دائم در گوش میانی است و بهطورمعمول حداقل سه ماه ادامه مییابد و با عفونت حاد که معمولاً فقط چند هفته طول میکشد، متفاوت است.
عفونت مزمن گوش میتواند باعث آسیب دائمی به گوش میانی، پردهی گوش و تخلیهی مداوم ترشحات بدبو از سوراخ ایجادشده در پرده گوش شود (در این شرایط باید درمان عفونت گوش سوراخ شده صورت بگیرد).
عفونت مزمن گوش میانی اغلب بدون درد و بدون تب شروع میشود. احساس فشار در گوش میتواند ماهها پایدار باشد.
گاهی کاهش شنوایی میتواند ناشی از عفونت مزمن گوش میانی باشد. با تخلیه مایع موجود در گوش میانی علت کم شدن شنوایی درمان میشود.
یکی از عفونتهای شایع گوش خارجی، به عفونت گوش شناگران معروف است. افرادی که زمان زیادی را در آب میگذرانند بیشتر در معرض خطر ابتلا به این نوع عفونت هستند. آبی که بعد از شنا یا استحمام در مجرای گوش باقی میماند، مکانی مناسب برای تکثیر میکروبها است. آب تصفیه نشده نیز باعث بروز این عفونت میشود.
علائم عفونت گوش چیست؟ (تفاوت علائم عفونت گوش در کودکان و بزرگسالان)
گوش عضو پیچیده بدن است که از چندین حفرهی مختلف تشکیلشده است. اوتیت میتواند در هر یک از این حفرهها ایجاد شود و علائم مختلفی ایجاد کند. گوش به سه قسمت اصل گوش داخلی، گوش میانی و گوش بیرونی تقسیم میشود. عفونتها بیشتر در گوش میانی و گوش بیرونی مشاهده میشود و عفونت گوش داخلی کمتر دیده میشود.
گوش میانی ناحیهای است که بهطور مستقیم در پشت پردهی گوش وجود دارد. عفونت گوش میانی معمولاً هنگامی ایجاد میشود که باکتریها یا ویروسهای دهان، چشم و بینی در پشت پردهی گوش تجمع یابند که نتیجه آن درد و احساس سنگینی گوش است.
پرده گوش دارای التهاب نسبت به محرکهای صوتی حساس نیست و تجمع مایع و چرک در پشت پرده گوش میزان شنوایی فرد را کاهش میدهد و باعث ایجاد احساسی مانند زیرآب بودن میشود. در صورت افزایش فشار پشت گوش، ممکن است پرده گوش پاره شود و ترشحات تجمع یافته پشت گوش خارج شود.
گوش بیرونی شامل کانال خارجی گوش است که از پرده گوش تا قسمت بیرونی گوش امتداد دارد. کانال گوش محیطی گرم و تاریک است و برای رشد میکروبها و درنتیجه عفونت گوش محیط مناسبی است. در موارد حاد لازم است با متخصص گوش و حلق و بینی مشورت کنید.
۱. علائم و نشانه های عفونت گوش نوزاد
یکی از سختترین روشهای تشخیص عفونت، مشاهده نشانههای التهاب گوش در نوزادان است. کودکان زیر ۲ سال معمولا علائم درد و ناراحتی در گوش خود را با موارد زیر نشان میدهند:
کشیدن گوشها
هیاهو و گریه زیاد
مشکل خواب و بیقراری در زمان خواب
تب و لرز (به ویژه در نوزادان و کودکان کوچکتر)
تخلیه مایع از گوش
مشکلات تعادلی
مشکل در شنیدن یا پاسخ به صداهای آرام
۲. علائم عفونت سر و گوش در کودکان و اطفال
موارد زیر از مهمترین علائم عفونت گوش کودکان هستند:
عفونت گوش در کودکان باعث پیچیدن صدا در گوش و سر به خصوص هنگام خوابیدن میشود.
کودک این درد را با فشار دادن یا کشیدن آن بروز میدهد.
گوش درد در کودکان باعث گریه بیش از حد معمول، تحریک پذیری، بیقراری، از دست دادن اشتها، مشکلات خواب و سردرد میشود.
در برخی موارد کودک تعادل خود را از دست میدهد و در شنیدن یا پاسخ دادن به صداها مشکل دارد.
کودک در هر سنی ممکن است تب ۳۸ درجه سانتیگراد یا بالاتر داشته باشد.
خروج مایعات از گوش میتواند نشانه عفونت آن باشد که نیاز به بررسی بیشتر دارد (پماد برای عفونت گوش توسط پزشک برای بهبود سریعتر تجویز میشود)
۳. علائم عفونت گوش در جوانان و بزرگسالان
علایم عفونت گوش در بزرگسالان شامل موارد زیر است:
احساس پر بودن و سنگینی گوش
حساسیت به لمس
سرگیجه و شنیدن صدای سوت
تب و لرز
حالت تهوع و استفراغ.
نکته بسیار مهم: عفونت گوش مسری نیست. بااینحال، بسیاری از کودکان به دنبال سرماخوردگی یا دیگر بیماریهای ویروسی دچار عفونت میشوند و این عفونتها مسری هستند.
۴. علائم عفونت گوش میانی و بیرونی و سرگیجه
عفونتها بیشتر در گوش میانی و گوش بیرونی مشاهده میشود و عفونت گوش داخلی کمتر دیده میشود (این یکی از دلایلی است که باعث ایجاد بیماریهای لاله گوش میشود):
عفونت گوش بیرونی میتواند ناشی از تحریک یا صدمه به کانال آن بهوسیله اشیاء خارجی مانند گوش پاککن یا ناخن باشد.
عفونت گوش بیرونی میتواند با بثورات خارشدار در قسمت بیرونی گوش شروع شود و با درد، تورم و حساسیت به لمس ادامه یابد.
قرمزی و گرمی پوست ممکن است تا زمان از بین رفتن عفونت ادامه داشته باشد.
در زمان معاینهی پردهی گوش توسط پزشک، عفونت گوش باعث قرمزی و برآمدگی پردهی گوش میشود که این موضوع تشخیص آن را مسجل میسازد.
علائم عفونت بهسرعت ظاهر میشوند و در ردههای سنی مختلف علائم متفاوتی دیده میشود.
۵. عفونت گوش در سرماخوردگی
علت گوش درد در طول سرماخوردگی میتواند ورود عفونت ویروسی یا باکتریایی به شیپورهای استاش باشد که باعث احتقان و انسداد میشود. این امر از زهکشی مناسب از گوش میانی جلوگیری میکند و محیط مناسبی را برای رشد باکتری ایجاد میکند و منجر به عفونت گوش میشود.
۶. عفونت گوش و تورم غدد لنفاوی و درد فک
عفونت گوش باعث تورم غدد لنفاوی و درد فک به دلیل التهاب و گسترش عفونت میشود. غدد لنفاوی متورم پاسخ سیستم ایمنی به میکروبها هستند و درد فک میتواند ناشی از گسترش عفونت به بافتهای اطراف باشد.
۷. عفونت گوش و چشم درد
این بیماری مستقیما باعث درد چشم نمیشود، اما میتواند علل زمینهای مشابهی مانند عفونتهای ویروسی یا باکتریایی داشته باشد. درد چشم در بیشتر موارد از علائم بیماری سینوسی است.
۸. عفونت گوش و دندان درد
عفونت گوش به دلیل نزدیکی اعصابی که به گوش و دندان میروند، می تواند باعث درد دندان میشود. این درد گاهی اوقات در فک و دندان احساس میشود.
۹. آیا عفونت گوش در بارداری خطرناک است؟
بیماری عفونت گوش معمولا در دوران بارداری خطرناک تلقی نمیشود. با این حال، اگر درمان نشود، میتواند منجر به عوارضی مانند درد مداوم یا گسترش عفونت شود. خانمهای باردار بهتر است حتما این مورد را جدی بگیرند و برای درمان اقدام کنند.
۱۰. چه زمانی برای علائم عفونت گوش به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت بروز علائم و نشانههای زیر به پزشک مراجعه کنید:
خروج هرگونه ترشح، چرک یا خون از گوش و بروز بیخوابی و تحریکپذیری در فرزندتان پس از یک سرماخوردگی یا عفونت تنفسی فوقانی، نیاز به بررسیهای بیشتر و معاینهی پزشک دارد.
سفتی گردن در کودکان یا بیحالی زیاد و پاسخ ضعیف به تحریکها، نشاندهنده عارضه جدی عفونت گوش است که نیاز به رسیدگی دارد.
علائم عفونت گوش حاد با وجود تب بالای ۴۰ درجه سانتیگراد در هر سنی
تشخیص عفونت گوش چگونه انجام می شود؟
برای تشخیص هرگونه التهاب، به موارد زیر توجه کنید:
پزشک معمولاً بیماریهای خطرناک گوش مانند عفونت را براساس علائمی که بیماران توصیف میکنند و معاینه پرده گوش، کانال گوش، گلو و مجاری بینی با اتوسکوپ تشخیص میدهد.
سمع صداهای ریوی برای بررسی عفونت مجاری تنفسی فوقانی از روشهای تشخیصی است.
اطلاع از سابقه پزشکی فرد، زمان بروز علائم و داروهای مصرفی از قسمتهای مهم تشخیصی هستند.
شروع ناگهانی علائم و وجود مایع در گوش میانی نشان دهنده اوتیت حاد است.
در اوتیت حاد با افیوژن شواهد وجود مایع در گوش میانی دیده میشود. اما شواهدی از وجود عفونت دیده نمیشود.
اوتیت مزمن چرک دار به معنای پارگی پرده گوش به علت عفونت گوش طولانی مدت است که با ترشحات مداوم و زیاد از گوش خود را نشان میدهد.